2.8 milyon hanenin gazı bu depoda: Yüzde 92’si dolu

Botaş’ın Silivri İşletme Müdürlüğü’ndeki tesis, Türkiye’nin birinci yer altı doğalgaz depolama tesisi olma özelliği taşıyor. Acil durumlarda, kriz anında sisteme doğalgaz vererek rahatlatmak için hazır bekleyen tesis, 2007’den bu yana faaliyette. 3,2 milyar metreküp olan tesis kapasitesi genişletme çalışmalarıyla 4,6 milyar metreküpe çıktı. Tesisin şebekeye gaz verme kapasitesi, çalışmaları devam eden Faz3 projesiyle daha da artacak. Faz3 projesi tamamlanınca günlük depoya atılan gaz atım kapasitesi (enjeksiyon) 2,6 kat, depodan çıkan gaz (geri üretim) kapasitesi yaklaşık 3 kat artacak.

İLK YER ALTI TESİSİ

Tesiste 106 işçi misyon yapıyor. Tesis vazifelileri, rastgele bir olumsuzluk yaşanmaması, gaz kesintisine gidilmemesi için 7-24 çalışıyor. Sıvı formda de depolanabilen doğalgaz, bu tesiste gaz haliyle depolanıyor. İnşa edilen altyapı sistemiyle, doğalgaz kilometrelerce uzaklıktan boru sistemiyle tesise ulaşıyor. Tesiste dolaşırken, doğalgazın işlenme sesine şahit oluyorsunuz. Acil durumlarda sisteme doğalgaz vererek rahatlatmak niyetiyle sürece alınan tesisin bir gibisi de Tuz Gölü’nde faaliyet gösteriyor. Tuz Gölü’ndeki tesiste depolama Silivri’dekinden farklı olarak yapay kuyulara yapılıyor. Silivri’deki tesisin doğalgaz depoladığı iki ana saha var. Bunlardan biri kelam konusu tesise 13 kilometre uzaklıkta bulunan Değirmenköy, oburu ise karada doğalgaz rezerv alanı olan Kuzey Marmara. Bu rezerv ise yaklaşık 7 kilometre arada.

KAYAÇ İÇİNDE DEPOLANIYOR

Tesis yetkilisi, bu depolama tesisinde mağara, tank yahut bir boşluk olmadığını, tüm doğalgazın bir kayaç içinde depolandığını söylüyor. Kayacın gözenekli bir sünger üzere olduğunu anlatan tesis yetkilisi, “Gözenekleri olan ve birbiriyle ilintili olan bir rezerv var. Siz buradan gazı gönderdiğinizde o kayaç taşının içinde hapsoluyor. Tuz Gölü’nde ise yapay bir mağara oluşturuluyor. Bu rezervuarlar evvelki yıllarda doğalgaz keşfi yapılan ve üretim tamamlandıktan sonra depolama hedefli kullanılmasına karar verilen rezervuarlar” dedi. Türkiye’nin çok önemli doğalgaz talebine rağmen bu tesis, bir nevi sigorta misyonu görürken, tüm doğalgaz altyapısının değerli bir kesimini oluşturuyor. Bu tesis Mavi Akım ve Türk Akımı üzere sisteme doğalgaz karşılayan değerli bir enstrüman.

Tesiste bir gün bu türlü geçiyor

106 işçinin vazife yaptığı tesiste vardiya yordamı çalışma sistemi var. Tüm süreçlerin denetim edildiği ekranların bulunduğu denetim odasında, teknisyenler misyon yapıyor. Gece bir arıza olduğunda bu teknisyenlerle irtibat kuruluyor. Her sabah genel durumun ele alındığı toplantı yapılıyor. Gün içinde bakım yapılacak noktalar varsa, vazifeli işçi alana iniyor. Depodaki gaza yönelik talepler de yeniden bu toplantıda bedellendiriliyor. Enjeksiyon yahut geri üretim taleplerine nazaran kompresörler yahut öbür ekipmanları çalıştırmak suretiyle talepler karşılanıyor. Ayrıyeten gaz sahibi şirketlerin anlık bilgi alabileceği Elektronik Bülten Tablosu da taleplerin alınması için büyük kolaylık sağlıyor. Tesiste, yalnızca arıza durumunda değil, arıza oluşmadan planlanan birtakım bakım süreçleri var. Ekipmanın tipine nazaran değişen bu bakımları saha çalışanı sistemli dönemlerle yapıyor.

Depolama kapasitesi 4,6 milyar m3

Depoda yer alan çalışma gazı rezervi 4.6 milyar sm3 (standart metreküp). Bu gaz Türkiye’nin toplam gaz ithalatının 7,6’sını karşılıyor. Burada işlenerek kullanıma uygun hale getirilen doğalgaz, çabucak 2 kilometre uzaklıktaki BOTAŞ’ın ana iletim çizgisine gönderiliyor. Bu depo 10’a yakın güç firmasına ilişkin doğalgazın saklanmasını sağlıyor. Bilhassa doğalgazın kullanımının az olduğu yaz devrinde özel şirketler gazı bu depoda saklıyor. Yani yaz aylarında özel kesim gazını bu depoya emanet veriyor. Deponun aşikâr bir kira bedeli oluyor. Yaz aylarında bir nevi depoculuk faaliyeti sürdürülürken, kış aylarında ise doğalgaz muhtaçlığı olduğu için bu gaz sisteme veriliyor.

2.8 MİLYON HANENİN MUHTAÇLIĞINI KARŞILIYOR

Tesisin baş mühendisi şu bilgileri verdi: “Maksimum 28 milyon geri üretim kapasitemiz var. Tesiste enjeksiyon ve geri üretim olmak üzere 2 etaplı çalışma yürütülüyor. Enjeksiyon yaz periyodunda doğalgaza talep düşük olduğu için Rusya’dan yahut LNG vasıtasıyla Türkiye’ye gelen gazın yer altındaki depolara basılması manasına geliyor. Geri üretim ise kışın artan talep doğrultusunda gazın sisteme verilmesi olarak açıklanıyor. Silivri’deki bu yer altı tesisi talep doğrultusunda geri üretim çalışmaları yapıyor. Tesisin şu anda günlük 28 milyon sm3 geri üretim kapasitesi var. Bu oran günlük 2,8 milyon hanenin doğalgaz gereksiniminin karşılanması manasına geliyor.”

YÜZDE 92’Sİ DOLU

Tesisin en büyük kıymeti, arz güvenliği sağlıyor olması. Sisteme bugün itibariyle 28 milyon m3 doğalgaz, bu tesiste yapılan depolama sayesinde giriyor. Ülkemizde kış aylarında ucu ucuna yeten sistemde 28 milyon m3’lük doğalgazdan yoksun kalmak, ekonomik açıdan çok önemli bir yük manasına geliyor. Bugün itibariyle depo yüzde 92,1 oranında dolu. Tesiste Rusya ve LNG olarak gaz ithal edilen ABD, Cezayir, Nijerya üzere ülkelerden gelen gaz depolanıyor.

FAZ3 yolda

BOTAŞ, Türkiye’nin güç gereksinimine cansuyu olmak için FAZ3 projesini hayata geçiriyor. Buna nazaran, tesisin çabucak yanıbaşında ikinci bir tesis inşa edilerek kapasite arttırılıyor. Sisteme verilen günlük 28 milyon m3’lük gaz, yeni proje ile 75 milyona çıkarılacak. Bu çalışma mümkün bir gaz kesintisinde sisteme çabucak gaz verebilmek hedefiyle hayata geçiriliyor. Bu kapsamda günlük sisteme verilecek gaz kapasitesini arttırmayı hedefleyen FAZ3 projesiyle yaz aylarında enjeksiyonu yapılan gaz kapasitesi ise 45 milyona çıkarılacak. Proje için her biri 9’ar adet olmak üzere toplam 18 kuyunun sondajının yanı sıra Anadolu 1 ve Aras Driller sondaj platformlarının sondaj çalışmaları eş vakitli yürütülüyor. Ayrıyeten tekrar FAZ3 için 10 kuyunun test çalışmaları da tamamlanmış durumda. Tesisin tüm gücü ise kurulan devasa rüzgar güç santraliyle sağlanıyor. Kurulan rüzgar güç santraliyle yıllık 15 milyon kilowatt/saat güç üretiliyor. Bu üretim 5 bin hanenin elektrik tüketimine karşılık geliyor.

Related Posts

İstanbul Havalimanı rekor tazeledi: 47 milyon yolcu

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu, dün toplumsal paylaşım sitesi “Twitter” hesabından, “İstanbul Havalimanı yüz yıllık rakiplerini …

TOKİ 250 bin konutu 2 yıl içinde bitirecek

Cumhurbaşkanı Erdoğan TOKİ’nin 2 yıl içinde 250 bin konut yapacağını duyurdu. Lakin TOKİ’nin Aralık 2019’da kelamını verdiği 100 bin toplumsal …

Sıfır araç almak isteyenler dikkat! Hyundai i10 modellerinde dev kampanya: Eylül’de al Nisan’da ödemeye başla!

Sıfır arabalardaki fiyat artışı cep yakmaya devam ediyor. Bilhassa dünya genelinde yaşanan cip krizi ikinci el araba fiyatlarında da artışa neden …

Fenerbahçe Başkanı Ali Koç’un annesi Çiğdem Simavi’nin dileği

Fenerbahçe Başkanı Ali Koç’un annesi Çiğdem Simavi, oğluyla ilgili “Ali, çocukluğundan beri çok özeldir. Çok üzülüyorum, çok yoruluyor …

Can Tanrıyar bu sefer baltayı taşa vurdu: Petek Dinçöz’ün ahı tuttu

Son yıllarda özel hayatı, içine düştüğü borç sarmalı, alacaklılara karşı tehdit ve şantaj içerikli paylaşımları ile gündeme gelen magazinci …

Dokumacılık bölümü kış döneminde stoklarını hazırladı

İstanbul’da toptancı dokumacılık merkezlerinden biri olan Merter dokuma merkezi, kış dönemi hazırlıklarını tamamladı. Merkez Avrupa’ya ve yüklü …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.